Beoordeelde eigenschappen in de  SAPM

Achtergronden bij de beoordeelde eigenschappen

 

 

We maken een onderscheid tussen

  • vier temperaments-eigenschappen en

  • vier vaardigheidsgedreven eigenschappen.

De eersten zijn meer biologisch verankerd, en integraal onderdeel van de persoonlijkheid. De tweede groep, de vaardigheidsgedreven eigenschappen, lijkt deels persoonlijkheidsgebaseerd, deels op bewust vaardigheidsgebruik gebaseerd.

 

Kandidaten en opdrachtgevers vroegen ons in de eerste jaren van de SAPM al, om dit onderscheid te maken. Het vergemakkelijkt de focus op zinnige en onzinnige ontwikkelinspanningen.

 

Daarbij is het zo, dat de temperamentseigenschappen een hogere samenhang over simulaties te zien geven dan de vaardigheidsgedreven. Ondanks dat de laatsten bewust aanstuurbaar lijken, en daarmee meer vatbaar voor -zo men wil- faken, klinkt de persoonlijkheid toch het zwaarder door in de sociale stijl dan de vaardigheden.

 

Met de vier vaardigheidsgedreven eigenschappen volgt men eigenlijk een normaal gespreksverloop, alleen is het in vier comparitmenten verdeeld. Dat maakt de beoordeling betrouwbaarder, feedback makkelijker vindbaar in de opanmes, en bovendien zijn de eigenschappen zo beter van elkaar te onderscheiden, zodat de vinger gemakkelijker op de zere plek gelegd kan worden.

 

Tenslotte over de onderscheidbaarheid. Hoe kan een zo groot aantal eigenschappen goed onderscheidbaar zijn? Door allerlei maatregelen in het ontlokgedrag. Lees daarover in proefschriftonderzoek, op pag. 12 - 35 over de achtergronden, en op pag. 64 en 65 voor ondersteuning voor de onderscheidbaarheid (de laatste paginaverwijzing: voor statistisch ingewijden). Download het proefschrift hieronder. Lees verder over ontlokgedrag in de download (voor ingewijden).

 

 

De acht eigenschappen van de SAPM

 

 

 

Temperamentseigenschappen

ENT

Enthousiasmeren, als "transfer of arousal"

SYM

Sympathiek overkomen: relatie niet onder druk zetten, of zelfs aanhalen

CON

Consequentheid, als rug rechthouden, en nee kunnen zeggen

OVE

Overwicht, als regie nemen

 

Vaardgheidsgedreven eigenschappen

WEE

Weerstand afbouwen

ACH

Bezwaren achterhalen

WEG

Bezwaren wegnemen

STU

Sturen op deal, met nadruk op de deal en minder op het sturen an sich

 

Let wel: de vaardigheidsgedreven eigenschappen zijn "resultaatsgebaseerd": beoordelaars kijken dus inhoeverre een beïnvloedings(deel)-resultaat wel of niet is behaald. Voor elk van deze vaardigheidsgedreven eigenschappen is er vervolgens een eigen trainingsaanpak, waar bij geldt dat er altijd vooraf een onderscheid tussen klassieke vaardigheidsverwerving, consistentieverhoging, en coaching wordt gemaakt. Welke van die drie nodig zijn, blijkt uit het score-profiel, en uit wat de kandidaat daarover zegt in de nabespreking.

 

Wij zijn transparant vooraf over de eigenschappen die we beoordelen. Op gevaar af dat kandidaten menen dat ze menen te weten wat beoordelaars willen zien, en zich daar naar gaan gedragen. Uit onderzoek op ca. 40 kandidaten die de SAPM twee keer hebben is ons namelijk gebleken dat de SAPM weinig vatbaar is voor bewuste sturing van het gedrag.